“O Fortuna” est carmen medii aevi, pars celeberrima operis musici quod “Carmina Burana” appellatur, quod anno 1936 a compositore Germanico Carolo Orff compositum est.
Verba ipsa non ab Orff scripta sunt, sed multo antiquiora sunt: ex manuscripto medii aevi originem trahunt, quod “Codex Buranus” nominatur, in monasterio Benedictbeuern in Bavaria saeculo undevicesimo repertum, sed originaliter saeculo tertio decimo (circa 1230) exaratum. Continet magnam collectionem carminum vagorum — id est, carminum a clericis errantibus (“goliardis”) compositorum — de fortuna, amore, vino, et vita transitoria.
Carmen de Fortunae rota loquitur, symbolo antiquo et medievali quo vita humana instabilis et volubilis repraesentatur: homines nunc in altum a fortuna elevari, nunc in profundum deici, sine ulla ratione vel iustitia. Fortuna ipsa tamquam dea caeca et crudelis depingitur, quae sortes hominum pro arbitrio suo permutat.
Orff hoc carmen posuit ut prologum et epilogum totius operis “Carmina Burana”, cum choro potentissimo et instrumentis percussionis dramatice usus. Propter vim suam musicam atque textum de fato inexorabili, “O Fortuna” una ex partibus musicae saeculi vicesimi maxime cognitis et in cultura populari frequentissime adhibitis facta est — in pelliculis cinematographicis, nuntiis televisificis de rebus gravibus, ludis, et publicitate saepissime auditur, etiam ab hominibus qui totum opus Orffianum ignorant.
Ipse textus medii aevi iam din in dominio publico est, cum tam antiquus sit. Musica autem Orffiana adhuc iuribus auctoralibus in nonnullis regionibus subiecta esse potest, quapropter textum integrum hic non referam, sed tantum de eius natura et historia narravi.