El rongorongo es un sistema de glifos originario de Rapa Nui (Isla de Pascua), tallado en tablillas de madera y descubierto por europeos en 1864. Hasta hoy, sigue siendo uno de los pocos sistemas de escritura del mundo que nadie ha logrado descifrar con certeza.
Se conservan apenas una veintena de objetos auténticos, repartidos en museos de Europa y Chile, con un total aproximado de 15.000 glifos legibles. Se escriben en bustrofedon inverso: se lee una línea, se gira la tablilla 180 grados, y se lee la siguiente.
Sin un texto bilingüe que sirva de puente —como la Piedra de Rosetta lo fue para los jeroglíficos egipcios— y con un corpus tan reducido, los intentos de descifrarlo han quedado en el terreno de la especulación. No sabemos con certeza si representa la lengua rapanui hablada, si es un sistema mnemotécnico, o algo distinto por completo. El rongorongo sigue siendo, así, uno de los grandes enigmas de la escritura humana.
Ko te rongorongo he pūnaha tuhituhi nō Rapa Nui, i tuhia ki ngā papa rākau, ā, i kitea e ngā Pākehā i te tau 1864. Tae noa ki tēnei rā, koinei tētahi o ngā pūnaha tuhituhi torutoru o te ao kāore anō kia whakamāramatia e te tangata.
Kotahi tekau mā rima mano pea ngā tohu e toe ana, kua tohaina ki ngā whare taonga o Ūropi me Chile. Ka tuhia ā-boustrophedon huri — ka pānuitia tētahi rārangi, ka hurihia te papa 180 tohu, kātahi ka pānuitia te rārangi e whai ake ana.
Nā te kore o tētahi tuhinga e rua ngā reo hei āwhina — pēnā i te Kōhatu o Rosetta mō ngā hieroglyph o Ihipa — kāore anō kia mōhiotia ai me pēhea te whakamārama i ngā tohu nei. Kāore e mōhiotia ana mēnā e whakaatu ana i te reo Rapa Nui e kōrerotia ana, he pūnaha whakamahara rānei, he mea kē rānei. Nō reira, ko te rongorongo tonu tētahi o ngā mea ngaro nui o te ao tuhituhi.